Dok druge životinje beže od požara, ptice grabljivice koriste vatru za lov

Kada se suoče sa vatrom, većina životinja beži.

Međutim, neke odvažne ptice grabljivice u savanama severne Australije u plamenu vide priliku i, umesto da se udalje, kreću pravo prema požaru.

Tim naučnika opisao je ovaj neobičan fenomen u radu objavljenom na serveru za preprint istraživanja bioRxiv.

Istraživanje još nije prošlo stručnu recenziju, ali pruža prvi detaljniji uvid u fascinantnu prilagođenost vatri, elementu kojeg se većina životinja instinktivno plaši.

Ljudi namerno koriste vatru za održavanje i oblikovanje predela na području današnje Australije najmanje 11.000 godina.

Rendžeri iz aboridžinske organizacije Mimal Land Management Aboriginal Corporation u centralnom delu Arnhem Landa i danas nastavljaju ovu praksu. Na početku sušne sezone pale manje površine relativno slabim i kontrolisanim požarima.

Upravo oko ovih kontrolisanih paljenja kognitivni zoolog Ivo Jacobs i njegov tim, u saradnji sa rendžerima Mimal, posmatrali su ponašanje ptica.

Ispostavilo se da ljudi nisu jedini koji u ovom predelu koriste vatru u svoju korist.

“Čini se da požari privlače ptice grabljivice jer plen čine lakšim za uočavanje i hvatanje”, navode Jacobs i njegove kolege.

“Pirofilne ptice, odnosno ptice koje privlači vatra, mogu da otkriju požar sa velikih udaljenosti, verovatno zahvaljujući vizuelnim signalima poput stubova dima, iako ovo još nije detaljno istraženo.”

Crne lunje (Milvus migrans) i belogrude lastavičarke (Artamus leucorynchus) bile su vrste koje je vatra naizgled najviše privlačila. Kada je bilo požara, crnih lunja bilo je 23 puta više, a belogrudih lastavičarki 20 puta više nego kada požara nije bilo.

Istraživači su takođe primetili da su grabljivice u blizini kontrolisanih požara hvatale plen u proseku deset puta češće nego kada vatre nije bilo.

Većinu njihovog plena činili su insekti, posebno skakavci. Međutim, neke crne lunje uhvatile su žabe i jednu zmiju, dok je australijska vetruška uspela da uhvati guštera.

“Čini se da su grabljivice uglavnom tragale za hranom iznad neizgorelog zemljišta ispred vatre koja se širila, gde plamen verovatno tera veći broj životinja iz njihovih skrovišta”, piše istraživački tim.

“Crne lunje, koje su bile najviše privučene vatrom, bile su brojnije tokom većih požara i efikasnije su lovile na zemlji nego u vazduhu.”

Prethodna istraživanja opisivala su i izveštaje prema kojima neke ptice grabljivice, poznate kao “vatreni jastrebovi”, među kojima su i crne lunje, prenose zapaljene grančice sa jednog mesta na drugo, navodno kako bi proširile požar.

“Većina podataka sa kojima smo radili prikupljena je u saradnji sa aboridžinskim narodima. Oni za ovo verovatno znaju već 40.000 godina ili više”, rekao je geograf Mark Bonta sa Univerziteta Penn State Altoona za National Geographic kada je to istraživanje objavljeno.

Jacobs i njegov tim tokom najnovijeg terenskog istraživanja nisu primetili ponašanje koje bi ukazivalo na namerno prenošenje vatre.

Ipak, njihova zapažanja pružaju dodatne detalje o složenom i izuzetno zanimljivom odnosu ovih ptica prema požarima koji su hiljadama godina deo njihovog prirodnog staništa.

Rezultati takođe pružaju dodatni kontekst za razumevanje zbog čega bi neke grabljivice uopšte rizikovale da kroz vazduh prenose zapaljene grančice.

Požari u Australiji vremenom postaju sve češći i intenzivniji, velikim delom zbog klimatskih promena.

Međutim, takvi nekontrolisani šumski požari veoma se razlikuju od kontrolisanih požara koji, prema ovom istraživanju, privlače grabljivice.

Kako će klimatske promene i sve intenzivniji požari uticati na ove ptice koje privlači vatra za sada nije poznato.

“Slična posmatranja trebalo bi sprovesti i tokom prirodnih šumskih požara, koji se po mnogo čemu razlikuju od kontrolisanih požara”, predlažu istraživači.

Izvor/ Saznaj više: sciencealert.com